ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ ΣΤΟΝ ΑΝΔΡΑ


Παρόλο που γνωρίζουμε ότι ο καρκίνος του μαστού είναι η πρώτη σε συχνότητα κακοήθεια στις γυναίκες και δυστυχώς το 2022 σύμφωνα με δημοσιευμένα στοιχεία έφθασε τα 2.300.000 νέα περιστατικά, δεν γνωρίζουμε όμως, ότι ο καρκίνος του μαστού μπορεί να εμφανισθεί και στον άνδρα, με πολύ μικρότερη συχνότητα, αλλά λόγω αγνοίας σε πολύ πιο προχωρημένη κατάσταση. Αυτό θα πρέπει να αναφερθεί ευθύς εξ αρχής επειδή και οι άνδρες μπορούν να πάθουν καρκίνο στον μαστό και επειδή όπως ήδη ανέφερα δεν το ξέρουν αφενός, και αφετέρου επειδή το μέγεθος του μαστού τους είναι πολύ μικρότερο σε σχέση με το μέγεθος του μαστού της γυναίκας , δυστυχώς η πρόγνωση και η εξέλιξη
στους άνδρες είναι πολύ πιο δυσμενής, από την αντίστοιχη στη  γυναίκα.

 

Καρκίνος του μαστού λοιπόν μπορεί να αναπτυχθεί και στον άνδρα. Η συχνότητα του είναι 1 με 2 άνδρες σε κάθε 200 γυναίκες με καρκίνο του μαστού, δηλ. 0,5-1%, αλλά επειδή δεν γνωρίζουν ότι και αυτοί μπορεί να πάθουν καρκίνο στον μαστό, η προσέλευση τους στον ιατρό γίνεται με καθυστέρηση στη διάγνωση και τη θεραπεία. Επιπλέον το μικρότερο μεγέθους του μαστού στον άνδρα ευοδώνει την διήθηση του δέρματος ή του μυός που βρίσκεται πίσω από τον μαστό και έτσι διευκολύνονται οι μεταστάσεις.

Τα τελευταία χρόνια οι ιατροί στον Καναδά κάνουν εκστρατείες και προσπαθούν να ευαισθητοποιήσουν τους άνδρες σχετικά με την πιθανότητα ότι μπορεί να νοσήσουν και αυτοί και περνούν το μήνυμα για την αξία της έγκαιρης διάγνωσης, προτρέποντάς τους να ελέγχονται σε περίπτωση που διαπιστώσουν οποιαδήποτε ανωμαλία στον μαστό τους.

 

Επιδημιολογικά Στοιχεία
Ως αιτιολογικοί παράγοντες εμφάνισης του στον άνδρα αναφέρονται:

  • Η ηλικία. Είναι πιο συχνός στις ηλικίες 50 έως 75 ετών.
  • Η εθνικότητα. Μεγαλύτερη συχνότητα παρουσιάζουν οι άνδρες της μαύρης φυλής και ακόμα μεγαλύτερη οι άνδρες της εβραϊκής φυλής Ασκενάζι,
  • Το οικογενειακό ιστορικό και ιδιαίτερα η ύπαρξη μετάλλαξης στο γονίδιο BRCA 1 & BRCA 2 στον άνδρα 12πλασιάζει τη συχνότητα ανάπτυξης του.

Έτσι η ανάπτυξη του καρκίνου του μαστού είναι συχνότερη σε άνδρες που έχουν:

  •  Άτομα στο στενό συγγενικό τους περιβάλλον με καρκίνο του μαστού.
  • Στενή συγγενή με αμφοτερόπλευρο καρκίνο του μαστού.
  • Συγγενή με ανάπτυξη καρκίνου του μαστού σε ηλικία < 40 ετών.
  • Μέλη της οικογένειας με καρκίνο των ωοθηκών, παχέως εντέρου ενδομητρίου ή και παγκρέατος.
  • Υψηλή κοινωνικο-οικονομική κατάσταση (είναι συχνότερος σε αποφοίτους Πανεπιστημιακών Σχολών).
  • Αυξημένα επίπεδα οιστρογόνων στο αίμα.
  • Το Σύνδρομο Klinefelter ή βουβωνοκήλη με κρυψορχία.
  • Έκθεση σε ακτινοβολία κατά τη νεαρή τους ηλικία.

 

Κλινική Εικόνα – Συμπτώματα
Οι άνδρες στην πλειοψηφία τους αντιλαμβάνονται τον καρκίνο στο μαστό τους σε πολύ προχωρημένο στάδιο, παρόλο που η κατασκευή του ανδρικού μαστού επιτρέπει την εύκολη ψηλάφηση του. Οι άνδρες όμως δεν ανησυχούν όταν διαπιστώσουν κάτι ψηλαφητό στον μαστό τους, επειδή αφενός αγνοούν την ύπαρξη του στους άνδρες και αφετέρου επειδή έχουν την εμπειρία της παροδικής εφηβικής γυναικομαστίας με ψηλαφητό μόρφωμα στον μαστό στην εφηβική ηλικία, εκλαμβάνουν και την περίπτωση του ογκιδίου που εμφανίζεται σε προχωρημένη ηλικία ότι θα μπορούσε να αντιστοιχεί σε καλόηθες μόρφωμα, το οποίο θα εξαφανιστεί από μόνο του όπως και αυτό στην εφηβεία.

 

Τα πλέον συχνά συμπτώματα τα οποία μπορούν να διαπιστώσουν οι άνδρες στον μαστό τους είναι:

  • Ένα ανώδυνο ψηλαφητό ογκίδιο συνήθως κάτω από την περιοχή της θηλής και της θηλαίας άλω.
  • Αλλαγή στο μέγεθος του ενός μαστού.
  • Αλλαγή στο σχήμα του ενός μαστού.
  • Εξέλκωση του δέρματος του μαστού.
  • Έκκριμα από τη θηλή του μαστού.
  • Εισολκή της θηλής.
  • Εξάνθημα.
  • Ψηλαφητοί μασχαλιαίοι λεμφαδένες.

 

Διαγνωστική Προσέγγιση
Η διαγνωστική προσέγγιση και στον άνδρα είναι όμοια με αυτή στη γυναίκα. Λήψη λεπτομερούς ιστορικού, κλινική εξέταση, -η οποία αρχίζει με την επισκόπηση των μαστών και ακολουθεί η ψηλάφηση,
μαστογραφία, υπερηχογράφημα μαστών, παρακέντηση με λεπτή βελόνα και κυτταρολογική εξέταση.

Εάν διαγνωσθεί καρκίνος του μαστού, τότε ο ασθενής υποβάλλεται σε πλήρη συμπληρωματικό προεγχειρητικό έλεγχο με αξονική τομογραφία άνω και κάτω κοιλίας και θώρακος, σπινθηρογράφημα οστών και κάποιες ειδικές εξετάσεις αίματος.

 

Θεραπευτική Αντιμετώπιση
Η επιλογή της θεραπευτικής αντιμετώπισης βασίζεται στην Σταδιοποίηση της νόσου. Η πιο συχνή χειρουργική θεραπευτική αντιμετώπιση στον άνδρα είναι η μαστεκτομή, -επειδή το μικρό μέγεθος του ανδρικού μαστού δεν επιτρέπει τη σωστή από ογκολογικής άποψης επέμβαση – δηλ. εάν γίνει συντηρητική χειρουργική επέμβαση και όχι μαστεκτομή. Ακολουθεί η εξαίρεση του λεμφαδένα φρουρού και ανάλογα με την απάντηση της ταχείας βιοψίας, εάν είναι αρνητική σταματά εκεί το θέμα των λεμφαδένων. Εάν η ταχεία βιοψία είναι θετική, τότε γίνεται λεμφαδενικός καθαρισμός.

Η περαιτέρω θεραπευτική αγωγή βασίζεται στη μετεγχειρητική εκτίμηση του Σταδίου της νόσου, στην ηλικία του ασθενούς και τους προγνωστικούς παράγοντες που θα διαπιστωθούν από την ιστολογική
εξέταση της μαστεκτομής και των μασχαλιαίων λεμφαδένων.

Η θεραπευτική αγωγή μπορεί να συμπληρωθεί με χημειοθεραπεία, ακτινοθεραπεία ή ορμονοθεραπεία.

Δρ Λυδία Ιωαννίδου-Μουζάκα
ε.Καθηγήτρια Ιατρικής Σχολής Παν/μίου Αθηνών
Γυναικολόγος-Χειρουργός-Μαστολόγος
Πρόεδρος Ελληνικής Εταιρείας Μαστολογίας
Εθνικός Εκπρόσωπος στην Ε.Ε. για τον καρκίνο του μαστού
Εκπρόσωπος του Π.Ι.Σ. στη UEMS για τις ανάγκες στη χειρουργική
εκπαίδευση στον καρκίνο του μαστού
Δ/ντης Ελληνικής Σχολής Μαστολογίας

 

Σχετικές δημοσιεύσεις